Romantiek in perspectief

Eind 18e eeuw ontstond de Romantiek in de Westerse cultuur. De naam Romantiek werd ontleend aan de Middeleeuwse romances, verhalen waarin feilbare mensen de droom van volmaaktheid najagen.

De romantiek vormt een reactie op de Verlichting, een stroming waarin rationaliteit het belangrijkste uitgangspunt is. In de Romantiek gaat het om de subjectieve ervaring. Introspectie, intuïtie, emotie, spontaniteit en verbeelding zijn leidend voor de romantische mens. De eigen persoonlijkheid staat voorop. In de romantische literatuur lijkt de geliefde onbereikbaar of slaat het noodlot toe op het moment dat het geluk binnen handbereik is.

De meeste boeken met een happy end worden gerangschikt onder de kasteelromans. De Literatuur lijkt het patent te hebben op onmogelijke liefdes die slecht aflopen. Daarnaast zijn er ook zeer korte, vaak ondeugende, romantische verhalen en liefdesverhalen in stripvorm. Onder Overspel en Verleiding staan twee covers uit een Amerikaans stripblad uit 1950 en de poster van de film Niagara met Marilyn Monroe, Joseph Cotton en Jean Peters uit 1953. De afbeeldingen geven goed weer hoe in die tijd man-vrouw verhoudingen gezien werden en welk uiterlijk men aantrekkelijk vond. Over de tijd heen lijkt hierin weinig veranderd te zijn.

Klik op de onderwerpen waarover je meer wilt lezen.

 

Het geheim van goede openingszinnen

De meeste lezers beginnen bij de eerste zin als ze een boek pakken en de kans is groot dat ze het boek wegleggen als deze zin niet boeit. Veel uitgevers schijnen hetzelfde te doen. Wat is het geheim van een goede openingszin? Wat maakt een openingszin tot een trekker, letterlijk? Om het antwoord op deze vraag te vinden heb ik ChatGPT geraadpleegd, gegoogeld en openingszinnen van mijn favoriete boeken herlezen.

Lees meer »

De laatste zin

De laatste zin is één van de belangrijkste zinnen in een roman.  Bij het kopen van een boek heb ik me regelmatig laten leiden door de eerste èn de laatste zin. Van mezelf mocht ik de laatste zin eigenlijk niet lezen, hij zou het einde van het verhaal kunnen verklappen en de spanning van het lezen wegnemen. Hier heb ik echter zelden last van gehad. De laatste zin gaf vaak wel de doorslag om het boek te kopen.

Lees meer »

Kuisen van teksten

Een schooldirecteur in Florida moest afgelopen week gedwongen ontslag nemen, omdat ze leerlingen ‘pornografisch’ materiaal had getoond tijdens een les over de Renaissancekunst. Het ‘pornografische’ materiaal bestond uit een foto van het wereldberoemde standbeeld ‘David’ van Michelangelo. We kunnen hierom grinniken, maar de treurige waarheid is dat ouders die hun kinderen (of zichzelf?) niet bloot willen stellen aan ‘seksualiteit’, zich nu gesteund voelen door een wet die seksuele opvoeding verbiedt op openbare scholen.  De gouverneur van de staat Florida Ron DeSantis van de Republikeinse partij speelt hierin een leidende rol. Hij is charismatisch, ziet er goed uit, is belust op macht, hoogmoedig, efficient, populistisch en heeft veel volgelingen. Waar doet dit jullie aan denken? Juist, aan de kenmerken van een superschurk.

Lees meer »

Literair Verleiden

In 'The picture of Dorian Gray' toont Oscar Wilde wat verleidingskunst is. Ook Theo Holman heeft zich door hem laten inspireren (https://www.groene.nl/artikel/mooie-praatjes-vullen-gaatjes) voor de vraag hoe je literair kunt verleiden. Zijn antwoord: “mooie praatjes helpen, maar je moet ze vatten in paradoxen en stellingen, en je moet uiterst vaag zijn, dus veel woorden als passie, hartstocht, ziel, zinnen, et cetera, et cetera gebruiken, woorden waarmee je alle kanten op kunt omdat ze toch niets betekenen. Literair verleiden is de ander verwarren, en die verwarring roep je op door verwarrend te spreken, maar helder te schrijven.”

Lees meer »

Verleiding en Manipulatie

Opheffer noemt de eerste twee hoofdstukken van The picture of Dorian Gray een handleiding voor verleiden (https://www.groene.nl/artikel/mijn-oscar). Nieuwgierig door deze observatie pakte ik het boek dat ik ooit, ik weet niet meer hoelang geleden, heb gelezen. Mijn herinnering aan het verhaal bleek bijna uitgewist en ik las de hoofdstukken als waren ze nieuw.

Lees meer »

Vrouwen die vermoord worden door hun partner

De NRC van woensdag 25 oktober 2023 opende met een pagina vol foto’s van vrouwen die werden omgebracht door hun partner, ex of een andere man die meer wilde dan vriendschap. De aansprekende titel was: Hun relatie bleek een doodvonnis (https://www.nrc.nl/nieuws/2023/10/24/femicide-in-nederland-voor-deze-vrouwen-bleek-hun-relatie-een-doodvonnis-a4178348).

Lees meer »

De foute man in de literatuur 2

Omdat ik me afvroeg waarom ik zo weinig informatie kon vinden over de foute man in de literatuur, heb ik ChatGPT ingeschakeld. Deze verdeelt de foute man onder in 1. De verleider, 2. De overtreder, en 3. De tragische figuur.

Lees meer »

De foute man in de literatuur 1

Zoals we eerder hebben gezien wordt de foute man afgeschilderd als charmant, aantrekkelijk, manipulatief, onbetrouwbaar en seksbelust. Deze combinatie van eigenschappen maakt de foute man tot een dankbaar personage om over te schrijven, althans dat zou je denken.

Lees meer »

Wie is de foute man?

Naar aanleiding van onze schrijfwedstrijd met als thema De foute man, werd ik geconfronteerd met een grote verscheidenheid aan ideeën over een dergelijke man. Kort samengevat kwam het erop neer dat hij een aantrekkelijke charmeur is, die zijn onbetrouwbaarheid en soms ook criminele gedrag goed weet te verbergen. Naar mijn  idee is dit een te rooskleurig, wellicht wat romantisch beeld. Ik moet hierbij denken aan James Bond, die zeker een foute man genoemd kan worden, maar ook een strijder tegen het Kwaad. Zijn werk als geheim agent geeft 007 een excuus voor zijn foute gedrag en vrouwen vergeven hem dit.

Lees meer »

Het geheim van goede openingszinnen

De meeste lezers beginnen bij de eerste zin als ze een boek pakken en de kans is groot dat ze het boek wegleggen als deze zin niet boeit. Veel uitgevers schijnen hetzelfde te doen. Wat is het geheim van een goede openingszin? Wat maakt een openingszin tot een trekker, letterlijk? Om het antwoord op deze vraag te vinden heb ik ChatGPT geraadpleegd, gegoogeld en openingszinnen van mijn favoriete boeken herlezen.

Lees meer »

De laatste zin

De laatste zin is één van de belangrijkste zinnen in een roman.  Bij het kopen van een boek heb ik me regelmatig laten leiden door de eerste èn de laatste zin. Van mezelf mocht ik de laatste zin eigenlijk niet lezen, hij zou het einde van het verhaal kunnen verklappen en de spanning van het lezen wegnemen. Hier heb ik echter zelden last van gehad. De laatste zin gaf vaak wel de doorslag om het boek te kopen.

Lees meer »

Kuisen van teksten

Een schooldirecteur in Florida moest afgelopen week gedwongen ontslag nemen, omdat ze leerlingen ‘pornografisch’ materiaal had getoond tijdens een les over de Renaissancekunst. Het ‘pornografische’ materiaal bestond uit een foto van het wereldberoemde standbeeld ‘David’ van Michelangelo. We kunnen hierom grinniken, maar de treurige waarheid is dat ouders die hun kinderen (of zichzelf?) niet bloot willen stellen aan ‘seksualiteit’, zich nu gesteund voelen door een wet die seksuele opvoeding verbiedt op openbare scholen.  De gouverneur van de staat Florida Ron DeSantis van de Republikeinse partij speelt hierin een leidende rol. Hij is charismatisch, ziet er goed uit, is belust op macht, hoogmoedig, efficient, populistisch en heeft veel volgelingen. Waar doet dit jullie aan denken? Juist, aan de kenmerken van een superschurk.

Lees meer »

Literair Verleiden

In 'The picture of Dorian Gray' toont Oscar Wilde wat verleidingskunst is. Ook Theo Holman heeft zich door hem laten inspireren (https://www.groene.nl/artikel/mooie-praatjes-vullen-gaatjes) voor de vraag hoe je literair kunt verleiden. Zijn antwoord: “mooie praatjes helpen, maar je moet ze vatten in paradoxen en stellingen, en je moet uiterst vaag zijn, dus veel woorden als passie, hartstocht, ziel, zinnen, et cetera, et cetera gebruiken, woorden waarmee je alle kanten op kunt omdat ze toch niets betekenen. Literair verleiden is de ander verwarren, en die verwarring roep je op door verwarrend te spreken, maar helder te schrijven.”

Lees meer »

Verleiding en Manipulatie

Opheffer noemt de eerste twee hoofdstukken van The picture of Dorian Gray een handleiding voor verleiden (https://www.groene.nl/artikel/mijn-oscar). Nieuwgierig door deze observatie pakte ik het boek dat ik ooit, ik weet niet meer hoelang geleden, heb gelezen. Mijn herinnering aan het verhaal bleek bijna uitgewist en ik las de hoofdstukken als waren ze nieuw.

Lees meer »

Vrouwelijke Slechteriken in Boeken

Na de mannelijke slechteriken was ik benieuwd welke vrouwelijke slechteriken ik zou vinden. Mijn steekwoorden vrouwelijk, slechterik en boeken leverden echter nauwelijks gemene en slechte vrouwelijke personages op.

Lees meer »

Slechteriken in Boeken 2

In mijn zoektocht naar slechteriken in boeken zag ik op Wikipedia een interessant overzicht van de kenmerken van super schurken (https://nl.wikipedia.org/wiki/Superschurk). Een selectie hieruit op basis van de slechteriken die het meest genoemd worden:

Lees meer »

Slechteriken in Boeken

Op zoek naar personages die ‘op lijstjes’ verschijnen, kwam ik de ‘slechteriken’ tegen. Nogal wat auteurs hebben zich het hoofd gebroken over de populariteit van slechteriken. Volgens Heinz Helle in The Guardian (https://www.theguardian.com/books/2016/mar/02/top-10-hateful-characters-you-love-in-literature) zorgen slechteriken ervoor dat we ons beter voelen over onszelf.  “Ik weet niet of het de schuld van Freud of Luther is, maar om de een of andere reden inspireren perfecte mensen schrijvers niet meer. Ze frustreren ons. We willen niet gemotiveerd zijn om betere mensen te worden. We willen er zeker van zijn dat we goed zijn zoals we zijn. Daarom houden we van hatelijke personages in de literatuur. Want hoe meer ze in hun gedrag van ons verschillen, hoe beter we ons voelen over hoe we zijn. En hoe meer we ze kunnen vergeven. En in het onwaarschijnlijke geval dat we hun haatdragende eigenschappen delen, kunnen we onszelf nog steeds vergeven. Want dan weten we dat we niet alleen zijn met onze gebreken.”  

Lees meer »

Het geheim van goede openingszinnen

De meeste lezers beginnen bij de eerste zin als ze een boek pakken en de kans is groot dat ze het boek wegleggen als deze zin niet boeit. Veel uitgevers schijnen hetzelfde te doen. Wat is het geheim van een goede openingszin? Wat maakt een openingszin tot een trekker, letterlijk? Om het antwoord op deze vraag te vinden heb ik ChatGPT geraadpleegd, gegoogeld en openingszinnen van mijn favoriete boeken herlezen.

Lees meer »

De laatste zin

De laatste zin is één van de belangrijkste zinnen in een roman.  Bij het kopen van een boek heb ik me regelmatig laten leiden door de eerste èn de laatste zin. Van mezelf mocht ik de laatste zin eigenlijk niet lezen, hij zou het einde van het verhaal kunnen verklappen en de spanning van het lezen wegnemen. Hier heb ik echter zelden last van gehad. De laatste zin gaf vaak wel de doorslag om het boek te kopen.

Lees meer »

Kuisen van teksten

Een schooldirecteur in Florida moest afgelopen week gedwongen ontslag nemen, omdat ze leerlingen ‘pornografisch’ materiaal had getoond tijdens een les over de Renaissancekunst. Het ‘pornografische’ materiaal bestond uit een foto van het wereldberoemde standbeeld ‘David’ van Michelangelo. We kunnen hierom grinniken, maar de treurige waarheid is dat ouders die hun kinderen (of zichzelf?) niet bloot willen stellen aan ‘seksualiteit’, zich nu gesteund voelen door een wet die seksuele opvoeding verbiedt op openbare scholen.  De gouverneur van de staat Florida Ron DeSantis van de Republikeinse partij speelt hierin een leidende rol. Hij is charismatisch, ziet er goed uit, is belust op macht, hoogmoedig, efficient, populistisch en heeft veel volgelingen. Waar doet dit jullie aan denken? Juist, aan de kenmerken van een superschurk.

Lees meer »

Literair Verleiden

In 'The picture of Dorian Gray' toont Oscar Wilde wat verleidingskunst is. Ook Theo Holman heeft zich door hem laten inspireren (https://www.groene.nl/artikel/mooie-praatjes-vullen-gaatjes) voor de vraag hoe je literair kunt verleiden. Zijn antwoord: “mooie praatjes helpen, maar je moet ze vatten in paradoxen en stellingen, en je moet uiterst vaag zijn, dus veel woorden als passie, hartstocht, ziel, zinnen, et cetera, et cetera gebruiken, woorden waarmee je alle kanten op kunt omdat ze toch niets betekenen. Literair verleiden is de ander verwarren, en die verwarring roep je op door verwarrend te spreken, maar helder te schrijven.”

Lees meer »

Verleiding en Manipulatie

Opheffer noemt de eerste twee hoofdstukken van The picture of Dorian Gray een handleiding voor verleiden (https://www.groene.nl/artikel/mijn-oscar). Nieuwgierig door deze observatie pakte ik het boek dat ik ooit, ik weet niet meer hoelang geleden, heb gelezen. Mijn herinnering aan het verhaal bleek bijna uitgewist en ik las de hoofdstukken als waren ze nieuw.

Lees meer »

Fictoseksualiteit of Liefde voor een Fictief Figuur

Vandaag las ik in Z! een intrigerend verhaal over Japanse mannen èn vrouwen die innige relaties met fictieve figuren hebben. In het artikel wordt aandacht geschonken aan Akihiko Kondo. “Kondo is een gewone Japanse man, hij is vriendelijk en makkelijk in de omgang. Hij heeft vrienden, een vaste baan en draagt een stropdas naar zijn werk. Maar in één ding wijkt hij af: Kondo is getrouwd met een fictief personage.”

Lees meer »